Boerenkool zaaien, uitplanten en oogsten: zo doe je dat
Wil jij boerenkool kweken in jouw moestuin? Doen! Het is een supergezonde groente en als je weet hoe, is het redelijk simpel een leuke oogst te krijgen. Ik leg je stap voor stap uit hoe boerenkool zaaien, uitplanten en oogsten in zijn werk gaat.
Boerenkool, een oerhollandse groente die het goed doet in ons koude kikkerlandje. Ik kweek deze gezonde wintergroente al jaren met veel plezier. Ok toegeven, het is iets ingewikkelder dan rucola of raapsteel, maar je hoeft echt geen rot in het moestuinvak te zijn om jouw eigen boerenkool te kweken.
Boerenkool kweken in een kleine moestuin?
Sommige moestuiniers zijn van mening dat je geen kolen in een klein moestuintje moet kweken. Aan de ene kant hebben ze natuurlijk gelijk, want groenten als boerenkool, spruitkool en broccoli nemen aardig wat ruimte in. En je moet er ook nog eens best lang op wachten. En toch kweek ik zelf meerdere koolsoorten, waaronder boerenkool. Zo heb je in de winter ook nog lekker wat te eten.
Wanneer boerenkool zaaien?
Je kunt boerenkool zaaien in de maanden mei en juni, afhankelijk van het ras dat je hebt. Herfstboerenkool zaai je in mei, winterboerenkool wat later in juni. Overigens houd ik me daar niet helemaal aan want ik zaai mijn winterras altijd voor in mei. Zo gaan ze al redelijk uit de kluiten gewassen de winter in.
Voorzaaien of direct in de volle grond?
In principe heeft direct in de volle grond zaaien altijd mijn voorkeur. Je planten zijn dan meteen gewend aan de omstandigheden in de buitenlucht. Toch zaai ik kolen altijd voor. Waarom? Omdat duiven en bijvoorbeeld kraaien dol zijn op jonge koolzaailingen. En dan heb ik het nog niet eens over de slakken. Ik zet dus liever wat grotere zaailingen in de moestuin, die hebben meer kans op een aanval te overleven. En als er dan eentje sneuvelt, heb ik altijd nog wat reserve-exemplaren thuis staan. Ik zaai dus altijd meer boerenkool dan ik uiteindelijk in mijn moestuin heb staan.
Hoe zaai je boerenkool?
Ieder zijn eigen methode, maar omdat ik niet zoveel ruimte in huis heb, stop ik altijd meerdere zaadjes in 1 potje dat ik vul met zaai- en stekgrond.Â
Deze grond is lekker luchtig zodat de zaailingen goed kunnen wortelen. Stop de zaadjes 0,5-1,5 cm diep in de grond, dek af met een laagje grond en geef wat water met een plantenspuit.
Wil je voorkomen dat je lange en slappe zaailingen krijgt? Zet de potjes dan niet te warm weg. Ze ontkiemen al bij 15 graden. Je kunt ze dus ook buiten voorzaaien in kweekpotjes en ze later uitplanten in de volle grond.
Verspenen
Heb je meerdere zaadjes in 1 potje gestopt? Dan geef je de zaailingen elk hun eigen potje zodra ze naast de kiemblaadjes twee echte blaadjes hebben. Je vult een kweekpotje van 9cm met (liefst biologische) potgrond, zodat ze lekker kunnen gaan groeien.
Wanneer boerenkool uitplanten?
Boerenkool uitplanten doe je ongeveer vanaf half juni tot uiterlijk half augustus, weer afhankelijk van het ras dat je hebt. De plantjes zijn dan ongeveer 15 cm hoog. Mijn ervaring is wel dat half augustus eigenlijk al te laat is. De planten gaan dan net iets te klein de winter in en groeien daarna niet zo hard meer. Ik doe het dus liever eerder. Je kunt ze dan wel nog als babyleaf eten.
Uitplanten
Als ik de boerenkool uitplant doe ik meteen wat compost in het plantgat. Boerenkool neemt aardig wat ruimte in beslag. Officieel is de plantafstand zeker 50 x 50 cm, maar ik houd me daar eigenlijk niet aan in mijn kleine moestuintje. Daardoor groeiden de planten wat meer de hoogte in, maar dat vind ik niet zo erg. Heb je wel de ruimte? Geef ze die dan ook. Geef na de uitplant genoeg water.
Beschermen met insectengaas
Je kunt je kolen beschermen met insectengaas  tegen onder andere het koolwitje die eitjes legt op de bladeren, de koolwittevlieg en de melige koolluis. Omdat mijn moestuin klein is ik zoveel verschillende groenten, kruiden en bloemen door elkaar zet, heb ik eigenlijk nooit echt een plaag, dus vandaar dat ik elk jaar de gok waag en geen insectengaas gebruik.
Wat je ook kunt doen tegen luizen: Oost-Indische kers tussen je kolen zetten. Ze trekken luizen aan, maar ook het koolwitje legt haar eieren op deze plant. Zo blijven je boerenkolen meer gespaard. Gebruik in ieder geval geen gif om insecten te bestrijden. Het is slecht voor de insecten, het milieu en voor jouzelf.
Voeding
Boerenkool houdt net zoals andere kolen van compost en voeding. Als de planten lekker aan het groeien zijn, geef ik ze wat voeding. Ik gebruik zelf nu aan aantal jaren de bodemverbeteraars en voeding van GrnFix. Ik heb zelf de BodemBox, waar ook bodemverbeteraars (Bodembalans en BodemBoost) inzitten die ik aan het begin van het seizoen verspreid, maar je kunt ook alleen de voeding(BodemBehoud) gebruiken.
Wil je de producten van GrnFix ook eens proberen? Met de kortingscode moesmeisje15 krijg je altijd 15% korting in hun webshop.
Combinatieteelt
Als je meerdere groenten naast elkaar kweekt, is het goed om combinatieteelt toe te passen. Boerenkool combineert  goed met kruiden zoals dille. Die houdt schadelijke insecten zoals luizen weg. Je kunt ze ook prima naast paksoi, snijbiet en Nieuw-Zeelandse spinazie zetten. Die laatste is een mooie bodembedekker.
Mulchen
Boerenkool heeft niet heel veel water nodig, alleen als het lange tijd warm en droog is. Wat ik wel altijd doe, is voordat het warme weer losbreekt een plens watergeven en dan een mulchlaag aanbrengen. Dat kan met cacaodoppen, maar ook met gewied onkruid, gedroogd gras of oogstresten. Daardoor droogt de bodem niet uit en hoef je minder vaak water te geven. In de herfst bedenk ik de kale bodem rondom de kolen met herfstblad. Zo gaat de bodem goed beschermd de winter in.
Meer lezen? Lees dan mijn blog ‘Wat is mulchen en waarom moet jij het toepassen.’
Oogsten
Als alles goed is gegaan kun je jouw boerenkool ergens tussen half september en half maart oogsten, weer afhankelijk van het ras. Ik ga altijd voor het winterras omdat de winter de tijd is dat er verder niet zoveel meer te oogsten valt. Je kunt het beste wachten totdat de ‘vorst eroverheen is geweest’. De boerenkool smaakt dan iets zoeter omdat zetmeel is omgezet in suikers. Je kunt de boerenkool in 1x eruit halen, maar wat ik zelf altijd doe is gewoon het blad oogsten dat ik op dat moment nodig heb.
Video bekijken?
Wil je alles nog even nakijken op video? Bekijk dan mijn how-to-video op YouTube.
*Dit blog bevat affiliate links. Dat betekent dat ik een klein bedrag verdien als jij een product bestelt via een van die links. Het kost jou geen extra geld en je helpt mij om onder andere mijn YouTube-video’s te kunnen bekostigen. Dank je wel dus daarvoor! Wil je iets bestellen via Bol.com? Als je op de banner bovenaan het blog klikt steun je mij en mijn werk zonder dat het jou een cent meer kost.
*Dit blog kan affiliate links bevatten. Dat betekent dat ik een klein bedrag verdien als jij een product bestelt via een van die links. Het kost jou geen extra geld en je helpt mij om onder andere mijn YouTube-video’s te kunnen bekostigen. Dank je wel dus daarvoor! Wil je iets bestellen via Bol.com? Als je op de banner bovenaan het blog klikt steun je mij en mijn werk zonder dat het jou een cent meer kost.
19 reacties
Alexander
Beste Kim,
Is jouw geweldige manier en uitleg ook van toepassing op kleigrond, meer argile, in Zuid Frankrijk. Of gaan de wortels de grond niet in. Argile kan erg hard worden namelijk.
Complimenten voor jouw inzet, uitleg en kundigheid Kim!
Geweldig!
Groet vanuit ZF,
Alexander.
Kim Nelissen
Hoi Alexander,
Dank je wel voor je compliment, wat leuk! Het belangrijkste bij kleigrond die echt hard wordt is de bodem zoveel mogelijk verbeteren met compost. Wat je ook eventueel kunt doen is een gat maken om de boerenkool uit te planten en die volledig vullen met compost. Wellicht helpt dat ook al? Ik zou het gewoon proberen, want kolen doen het eigenlijk juist heel goed op kleigrond.
Ge
Hoi, ik zie dat mijn boerenkool snel lelijke bladeren krijgt in de late herfst soms tot in de kruin. Ligt dit aan het zachtere weer? Groetjes uit Drenthe.
Kim Nelissen
Hoi Ge! Oh dat is goed. Ik heb dat weleens bij de onderste bladeren als ik te lang wacht met oogsten, maar bovenin heb ik nog nooit gehad. Als ze echt geel worden kan het zijn omdat er te weinig voeding in de bodem zit, maar het kan ook zijn dat de planten er al lang instaan en je wat eerder moet oogsten. Zacht weer zou op zich geen probleem moeten zijn.
Jan Theunissen
Vraagje: hoeveel bladeren (boerenkool) heb je nodig voor een stampot voor zeg maar 3-4 personen?
Alvast bedankt
Kim Nelissen
Hoi Jan, dat vind ik lastig om zo te zeggen want elke boerenkoolsoort heeft verschillende groottes blad en het verschilt ook per plant. Maar je kunt ongeveer 250 gram per persoon aanhouden (en dat is dan zonder de dikke nerf). Je zou dus even moeten kijken hoeveel bladeren dat voor jou is.
Fred heijtink
Na mijn spruiten beginnen de rupsen nu aan mijn boerenkoolplanten. Daar heb ik geen zin in, dus wil ze beschermen door ze te oogsten. Hoe lang kan een plant als STRUIK uitgetrokken uit de grond nog ‘vers’ blijven: 1 dag of 3-6 dagen of langer?
Bedankt voor al je info,
Ik vraag mij af of ik een berichtje in mijn mail krijg of dat ik hier steeds moet kijken . . . Ik ben benieuwd!
Kim Nelissen
Hoi Fred! Wat ik zou doen is de plant dan met wortel en al rechtop in een kom met water zetten. Dan kan het best aardig lang goed blijven. Een dag of 5 moet zeker wel lukken gok ik. Ik doe dit zelf met snijbiet weleens en dat is een bladgewas dat vaak eerder slap gaat hangen. Die houdt dat best lang vol.
Maaike
Ik heb een paar weken geleden paarse boerenkool gezaaid in de volle grond. Per gaatje heb ik meerdere zaadjes gedaan. Het begint mooi te groeien allemaal, het lijken net paarse klavertjesvier 🥰
Moet ik ze nog uitdunnen of komt het zo ook goed?
Kim Nelissen
Mooi zijn ze he! Als je wil dat ze echt lekker gaan groeien, moeten ze wel de ruimte krijgen. Dus dan is uitdunnen wel handig:-) Ze hebben ongeveer 50 x 50 cm nodig per plant.
antonia
In september waren de zaden rijp dus dacht ik, net als in de natuur nu zaaien. in potten. ze zijn nu pas 10 a 12 cm hoog en hebben enkele bladeren, Het is de mooie rode soort. Zal ik ze nu uitpoten of wachten tot na de winter? ze zullen nu wel niet heel sterk meer gaan groeien toch?
In mijn tuin heb ik nog een andere “kale” met blauw groen blad, soort roerbak kool: die zaait zich zelf steeds overal uit, hoef ik nooit te zaaien, alleen maar steeds wat blaadjes oogsten als ik er van wil eten. (tot ze gaan bloeien en opnieuw zaden vormen).
Kim Nelissen
Hoi Antonia,
Ze zullen nu inderdaad niet heel hard meer gaan groeien. Ik weet niet wat er gebeurt als je ze laat staan (haal je ze dan naar binnen of laat je ze buiten staan?). Het kan zijn dat ze in bloei schieten als ze te warm staan, omdat ze denken dat het dan voorjaar is. Het is dus een beetje een gok wat het slimste is. Misschien kun je een deel uitplanten en een deel in pot laten staan. Dan kun je een leuk experiment doen:-)
Janine
Hallo Moesmeisje, ik heb mijn boerenkool plantjes vrij laat gezaaid en dus uitgeplant. Maar ondanks hun geweldige groei blijken ineens de worteltjes te rotten en gaan m’n plantjes dood. Ik heb ze in een hele dikke compostlaag geplant, is dit misschien te rijk aan voeding?
Met liefde en aandacht, Janine
Kim Nelissen
Hoi Janine, oh wat ontzettend jammer zeg! Het lijkt me niet dat het aan de compost ligt. Kolen zouden daar prima tegen moeten kunnen, die zijn dol op compost. Ik denk eerder dat er dan een beestje in de grond zit. Of wellicht de schimmel knolvoet.
louwien
ik heb kleine gaatjes in de boerenkoolplantjes. Wat is dit? Wel afgedekt met vitrage. Fijnmazig
Kim Nelissen
Hoi Louwien, dat kan ik zonder foto niet echt zeggen. Het kunnen rupsen zijn, maar als je gaas hebt zou dat eigenlijk niet moeten kunnen.
Agnes
Deze info had ik effe nodig. Thanks. Weer lekker duidelijk neergezet door je. Je hebt een fijne schrijfstijl.
Groetjes, Agnes..
Jenny
Hoi Moesmeisje, bedankt voor al je leuke blogs! Ik heb afgelopen lente “per ongeluk” boerenkool gezaaid in de tuin (verkeerd etiket op zakje) en die zijn tot mijn verbazing opgekomen en inmiddels enorm geworden. Ik lees overal dat Boerenkool in de herfst/winter wordt geteeld dus ik vind het spannend om mijn ‘lentekolen’ te oogsten. Heb jij enig idee of dit toch wel kan en of het lekker gaat zijn? Groetjes, Jenny
Kim Nelissen
Hoi Jenny, wat leuk haha. Ze zullen iets minder “zoet” smaken, maar wat je kunt doen is ze na de oogst even in de vriezer leggen. Dan krijg je schijnbaar het zelfde effect als wanneer er vorst is geweest.